“Lo cái vui” ở Mường Chọong

Thứ ba - 28/01/2014 15:03
Trong cái bâng khuâng thời khắc giao mùa khép lại một năm 2013 hoạt động sôi nổi, những người làm công tác văn hoá ở Mường Chọong- xã vùng sâu Châu Lý (Quỳ Hợp) lại ngồi bên nhau trao đổi chuyện “Lo cái vui” cho bản, cho mường. Họ vẫn nói “mình chưa làm được nhiều cho dân bản…” nhưng tôi đọc thấy trong mắt họ lấp lánh niềm vui và trong dòng hồi tưởng cuối năm của họ, tôi cảm nhận những gì hơn thế, một nét rất riêng thấm đẫm tình đất, tình người nơi mảnh đất vùng sâu còn bộn bề thiếu thốn, khó khăn.



Dựng cây đu chuẩn bị Hội xuân ở Châu Lý
 
Anh Cao Ngọc Tân- cựu uỷ viên văn hoá xã Châu Lý nhớ lại những ngày cách đây chừng mười lăm năm. Buổi ấy lớp trẻ xã nhà bắt đầu làm quen với quả bóng, cả “huấn luyện viên” lẫn cầu thủ đều chưa biết luật. Chưa có tivi, chỉ nghe đài radio tường thuật 11 người mỗi bên thì chia đội hình ra như thế mà đá. Mỗi đội trừ thủ môn còn lại 10 cầu thủ vừa đá hậu vệ vừa tiền đạo! Bóng về phía nào là 20 “anh” ùa theo phía đó, chạy! Đá theo quy định “khi nào mệt thì thôi !”. Cái sân cỏ ở bản Na Lạn chiều nào cũng rộn tiếng cười, các mẹ, các chị cũng ùa ra sân cổ vũ…Thời gian thoi đưa, chứng kiến bao khởi sắc của bản làng. Lớp cầu thủ “đa năng” ngày ấy vừa chơi vừa học luật của môn thể thao vua, để rồi giờ đây họ đều là hạt nhân nòng cốt của phong trào thể thao xóm bản. Cái quả bóng không còn xa lạ gì với người già, người trẻ; xã có 15 xóm bản thì có đến 9 sân bóng đá, 17 sân bóng chuỳên. Những dịp vui, đội “vợ rồi” và đội “chưa vợ” lại ra sân so tài, giải thưởng là một vò rượu cần, để tất cả cùng uống, cùng “chàm mơi!”…
 



L
iên hoan văn nghệ
 
Phong trào thể thao cứ thế đi lên. Không tổ chức giải cấp xã thì phụ lòng bà con dân bản, mà tổ chức thì không có tiền trang trải bởi ngân sách xã quá hạn hẹp. “Cái khó ló cái khôn” - anh em văn hoá xã và các đoàn thể cùng quyết tâm tổ chức giải với phương châm: xã trích ít tiền lo giải thưởng, còn ban tổ chức và trọng tài thì cùng nhau đi “ăn Tết” lần lượt từng thành viên. Ông uỷ viên lo buổi trưa, anh chuyên trách lo bữa tối, bí thư Đoàn xã lo trưa hôm sau…Thế là khoản “đời sống” đỡ phải bận lòng, ăn Tết hết vòng gia đình các thành viên thì cũng vừa kết thúc giải. Nhờ cách làm này mà gần hai mươi năm nay giải bóng đá, bóng chuyền, liên hoan văn nghệ Mừng Đảng – Mừng Xuân xã Châu Lý cứ “đến hẹn lại lên”. Cứ sáng Mồng ba Tết Nguyên đán là khai hội, tối Mồng năm Tết là liên hoan văn nghệ, bế mạc trao giải và vui rượu cần. Trai bản không còn say rượu xuân tuý luý như trước đây, bởi không là cầu thủ thì cũng phải tỉnh táo để mà cổ vũ cho đội nhà, tệ cờ bạc cũng nhờ đó mà không còn.
 


Cùng vui dạ hội
 
Anh Vi Văn Phú sôi nổi nhớ về lễ hội văn hoá thể thao các dân tộc xã Châu Lý lần đầu tiên được tổ chức trên địa bàn vào năm 2001. Là một trong 2 xã (Nghĩa Xuân và Châu Lý) được huyện chọn chỉ đạo tổ chức mô hình lễ hội, anh em rất mừng, vinh dự nhưng cứ ngay ngáy lo. Một “núi” công việc nào là hội trại, thi ẩm thực, liên hoan văn nghệ và các hoạt động thể thao, đặc biệt là phần mít tinh, diễu hành, đồng diễn thể dục…Lại động đến “nỗi lo muôn thủa”- kinh phí? Thường vụ Đảng ủy xã chỉ đạo: phải làm thật tốt xứng với lòng tin của huyện và mong đợi của bà con, nhưng phải…tiết kiệm. Tất cả cán bộ Đảng uỷ, UBND xã đều vào cuộc chia nhau phần việc các tiểu ban…Mỗi bản được hỗ trợ 50.000 đồng (chi phí làm trại và 1 mâm ẩm thực) còn anh em cán bộ xã thì “ăn cơm nhà- làm lễ hội”. Thành công ngoài dự kiến. Hàng ngàn người dân trong toàn xã cùng bà con các xã Châu Quang, Châu Thái, Bắc Sơn, Nam Sơn cùng về vui hội. 16 trại được dựng lên, sân vận động trung tâm xã rợp cờ hoa và rực tươi sắc màu thổ cẩm. 60 tiết mục luyện tập công phu được công diễn. Cây đu, cây còn được dựng lên; các hoạt động kéo co, bắn nỏ, bóng chuyền, đi cà kheo…diễn ra suốt 2 ngày 2 đêm lễ hội.
 



Thi đấu bóng chuyền
 
Có những chuyện thật vui trong lễ hội này. Tôn chỉ là “sáng tạo, tiết kiệm”  và mang nét bản sắc văn hoá nên các trại của bà con có những cách làm rất hay. Phân công người lên rừng lấy lá cọ, nứa mét, người đan phên, chẻ lạt. Trại của rất nhiều bản làm theo mô hình nhà sàn. Bản Bù Lầu, bản Cồn thì có sáng kiến là dựng hẳn trại ở bản rồi gánh đến sân vận động trung tâm. Các nghệ nhân của bản được dịp trổ tài, những hoa văn đan bằng tre nứa đẹp như tranh. Cảm nhận như họ gửi nỗi niềm vào từng sợi giang, mối lạt sao cho thật khéo để hội thêm đẹp, thêm vui…Hôm xuất quân về vui hội, trại của bản Bù Lầu được 30 trai bản gánh về trung tâm; cờ tổ quốc cắm trên nóc trại phần phật tung bay, cả đoàn người già, người trẻ kéo theo sau hò reo vui dậy đất. Một điều ghi nhận là suốt 2 ngày 2 đêm diễn ra lễ hội không một người say rượu, không hề có vụ việc gây gỗ đánh nhau, mất cắp…Và xin được ghi lại một con số giàu ý nghĩa: 3.700.000 đồng- là tổng kinh phí mà ngân sách địa phương chi cho lễ hội tất tật từ dựng cây đu, làm sân khấu đến mua giấy màu, dây điện, giải thưởng…
 



L
iên hoan văn nghệ
 
Trong câu chuyện cuối năm của những người làm công tác văn hoá xã vùng sâu Châu Lý, tôi cảm nhận họ cứ đau đáu nỗi niềm: làm sao lo cho mường- cho bản được nhiều hơn. Vượt lên những khó khăn của gia đình, của địa phương, sự tâm huyết và nỗ lực của họ đang góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hoá nơi bản làng miền tây xứ Nghệ./.

Tác giả bài viết: Cao Duy Thái

Chú ý: Việc đăng lại bài viết trên ở website hoặc các phương tiện truyền thông khác mà không ghi rõ nguồn http://quyhop.gov.vn là vi phạm bản quyền

Tổng số điểm của bài viết là: 20 trong 4 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 4 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây