Ông Trương Thanh Hải-bảo tồn các giá trị văn hóa Thổ

Thứ tư - 20/02/2019 02:51
Bằng tình yêu đam mê đối với dân tộc mình trong những năm qua, ông Trương Thanh Hải ở xóm Phượng, xã Nghĩa Xuân, ở huyện miền núi Quỳ Hợp đã sưu tầm, lưu giữ và phát triển được nhiều làn điệu dân ca, những loại nhạc cụ và các phong tục tập quán của đồng bào Thổ. Để rồi ngày ngày ông lại miệt mài truyền lại cho lớp thế hệ sau.

Từng là người lính bảo vệ Biên giới phía Bắc năm 1979, về địa phương sẵn chút năng khiếu văn nghệ, ông Trương Thanh Hải đã tích cực tham gia các hoạt động văn hóa văn nghệ. Sau đó ông theo học lớp trung cấp văn hóa nghệ thuật Tỉnh Nghệ An. Học xong trở về, ông được phân công phụ trách công tác văn hóa xã Nghĩa Xuân, huyện Quỳ Hợp. Cùng với sự phát triển chung của xã hội, dân tộc Thổ đã, đang mai một và  bị thất truyền nhiều giá trị văn hóa của dân tộc mình nên bản thân ông Trương Thanh Hải đã sớm ý thức được trách nhiệm của bản thân. Từ đó, ông say mê sưu tầm, lưu giữ và phát huy bằng được những giá trị văn hóa của dân tộc Thổ đang có nguy cơ mai một. 

Ông Trương Thanh Hải, xóm Phượng, xã Nghĩa Xuân trăn trở“Là những lớp người được chứng kiến các sự kiện của ngày xưa ông cha mà trong quá trình mai một, mình rất trăn trở, và đưa trách nhiệm của mình ra để tự ghi chép lại, tự dịch ra, trong quá trình công tác tôi truyền cho con, cho cháu, truyền cho tất cả nhân dân trong xã Nghĩa Xuân, ở chỗ nào cần, có chương trình nào cần tôi cũng len lỏi đưa nó vào lần một, lần 2 rồi nhiều lần như thế trong suốt 25 năm qua”.

Bằng lòng đam mê, đã thôi thúc ông không quản thời gian, công sức cất công đi học hỏi, sưu tầm trong các nghệ nhân ở khắp các làng bản đồng bào dân tộc Thổ trong và ngoài huyện suốt hơn 25 năm qua.

Thầy Mo Trương Văn Huê, xóm Mó, xã Nghĩa Xuân nói“Anh Hải là một người nhiệt tình trong công tác xây dựng nền văn hóa dân tộc Thổ và sưu tầm tất cả các vật dụng của dân tộc Thổ mục đích lưu lại cho đời sau biết thời ông cha đã sống như thế, có những cái như thế khi chúng tôi đã mai một đi và cái đó thể hiện được tinh thần giữ được bản sắc dân tộc Thổ”.

Hơn 25 năm, ông Trương Thanh Hải đã sưu tầm và biên dịch bảo tồn những kỹ năng trình diễn một số phong tục tập quán của dân tộc Thổ như: Tục cúng  Ma, tục cúng Vía, tục cúng ma Nhà, tục lễ hội bốc Mó, diễn xướng cồng Chiêng; sưu tầm một số bài thuốc dân gian dân tộc Thổ gắn tâm linh chữa bệnh trong dân gian, rồi tập truyện thơ cổ của dân tộc Thổ: "Chàng Pông Hương và Ả nàng Xờm" ông viết trong hơn 3 năm. Năm 2003, Ông chính là người tham gia thành lập CLB văn nghệ dân gian thuần Thổ xóm Mó và năm 2016 ông được công nhận là mô hình văn hóa cấp Tỉnh.

ÔNG HAI 2
 Ông Trương Thanh Hải đã truyền lửa văn hóa Thổ cho lớp trẻ bây giờ

Cháu Trương Thị Đoan Trang, thành viên CLB văn nghệ dân gian thuần Thổ xóm Mó xã Nghĩa Xuân chia sẻ“Cháu thích dân ca và những bài múa về dân tộc Thổ, cháu rất tích những bài đó nhưng mà ở trường cháu không tổ chức nên mỗi tuần vào thứ 7, CN là bác Hải xuống, cháu nghe mẹ kể bác Hải xuống là cháu đều xin mẹ đi theo để học hát, cháu rất thích những nàn điệu mà bác Hải thường dạy cho CLB”.

Mới đây, Đoàn ca múa nhạc dân tộc tỉnh Nghệ An đã mời ông Trương Thanh Hải, một nghệ nhân Dân tộc Thổ truyền dạy hàng chục bài hát, làn điệu dân ca dân tộc Thổ, đó là niềm vinh dự về việc bảo tồn văn hóa phi vật thể của một tộc người được các cơ quan văn hóa tỉnh Nghệ An trân quý. Sự kiện mà đội nghệ thuật của huyện Quỳ Hợp cũng thường xuyên sử dụng các tác phẩm của ông tham gia các hội diễn cộng đồng văn hóa 54 dân tộc Việt Nam và luôn giành giải cao đã chứng minh những công lao xuất sắc của nghệ nhân Trương Thanh Hải. Ghi nhận cho những đóng góp đó, Ông Trương Thanh Hải được tặng 1 huân chương chiến sỹ vẻ vang hạng nhì, 3 giấy khen của Quân đoàn 1; Từ năm 2000-2004, được Bộ VHTT tặng bằng khen vì có thành tích trong xây dựng và tổ chức các hoạt động văn hóa thông tin ở cơ sở; Năm 2006, UBND tỉnh tặng bằng khen vì có thành tích trong công tác phát tranh, truyền hình; Năm 2009, TW đoàn TNCS Hồ Chí Minh tặng bằng khen vì có thành tích viết kịch bản truyền thông cho thiếu nhi về môi trường; Năm 2012 được tặng kỷ niệm chương vì sự nghiệp văn hóa thể thao và du lịch; Năm 2015 được tặng kỷ niệm chương vì sự tiến bộ của phụ Nữ. Ngoài ra, ông còn được tặng hàng trăm giấy khen của huyện, xãvà của các tổ chức đơn vị khác trong hoạt động lĩnh vực văn hóa.

Với những cống hiến, đóng góp các giá trị văn hóa phi vật thể của đồng bào Thổ trong suốt hơn 25 năm qua của ông Trương Thanh Hải được các cấp biểu dương và ghi nhận.

Ông Trương Văn Chính, chủ tịch UBND xã Nghĩa Xuân cho biết“Đồng chí là một cán bộ có năng lực, có niềm đam mê về văn hóa, đặc biệt trong thời gian làm cán bộ văn hóa đã được nhiều giải trong huyện, trong tỉnh về cho địa phương, đồng thời đồng chí còn có niềm đam mê, lưu truyền được văn hóa cho đồng bào dân tộc Thổ. Sự đóng góp của đồng chí địa phương rất ghi nhận. Địa phương là một trong những nôi văn hóa, văn nghệ trong có công lớn của đồng chí Trương Thanh Hải”.

ÔNG HAI 3
Các dụng cụ kèn, sáo, đàn được ông Hải sưu tầm và lưu giữ

Về hưu ở tuổi 60, ông Trương Thanh Hải có nhiều thời gian để sưu tầm, chế tác và sử dụng nhiều loại nhạc cụ dân tộc Thổ như sáo, Pỉ, nhị, kèn, Trống, Cồng…và đánh thức, truyền cảm hướng cho bạn bè, vợ và các con cháu trong gia đình.

Say sưa tìm tòi sưu tầm các làn điệu dân ca, dân vũ và phục dựng các lễ hội, phong tục của đồng bào Thổ, để rồi gia đình nghệ nhân Trương Thanh Hải đã trở thành địa chỉ để truyền bá cái hay, cái đẹp của văn hóa truyền thống dân tộc Thổ từ lúc nào không hay. Chỉ biết rằng, mỗi khi ai có nhu cầu tìm hiểu về những loại hình nghệ thuật dân gian của cộng đồng dân tộc Thổ ở Nghệ An, tôi lại thấy người ta tìm đến ông Trương Thanh Hải- Người nghệ nhân của bản Mường.

Tác giả bài viết: Phan Giang

Nguồn tin: Quyhop.gov.vn:

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây