.

Trang nhất » Tin Tức » Người tốt việc tốt



Người hiếm của bản Mường

Đăng lúc: Thứ ba - 09/01/2018 01:27

Lớn lên từ câu hát đu đu điềng điềng, cùng đung đưa theo tiếng kẽo kẹt của chiếc võng gai, hồn cốt văn hóa Thổ đã ngấm vào anh từ thủa bé thơ. Đau đáu với sự mai một của những nét văn hóa vô cùng đặc sắc của dân tộc mình- nghệ nhân Trương Thanh Hải là người hiếm của bản mường trong hành trình bảo tồn và phục dựng lại hồn cốt của đồng bào Thổ nơi miền tây xứ nghệ.

Từng là người lính bảo vệ Biên giới phía Bắc năm 1979, về địa phương sẵn chút năng khiếu văn nghệ, ông Trương Thanh Hải đã tích cực tham gia các hoạt động văn hóa văn nghệ, sau đó ông theo học lớp trung cấp văn hóa nghệ thuật Tỉnh Nghệ An. Học xong trở về ông được phân công phụ trách công tác văn hóa xã Nghĩa Xuân, huyện Quỳ Hợp. Từ đó ông say mê sưu tầm, lưu giữ và phát huy bằng được những giá trị văn hóa của dân tộc Thổ đang có nguy cơ mai một. “Là lớp người được chứng kiến các sự kiện của ngày xưa ông cha mà trong quá trình mai một, mình rất trăn trở, và đưa trách nhiệm của mình ra để tự ghi chép lại, tự dịch ra, trong quá trình công tác tôi truyền cho con, cho cháu, truyền cho tất cả nhân dân trong xã Nghĩa Xuân, ở chỗ nào cần, có chương trình nào cần tôi cũng len lỏi đưa nó vào lần một, lần 2 rồi nhiều lần như thế”.



 Ông Trương Thanh Hải(bên trái) thường xuyên tìm đến các già làng để sưu tầm các nhạc cụ dân tộc Thổ

 
 Niềm đam mê đã đưa ông đến tận các bản làng, sưu tầm, ghi chép các làn điệu dân ca, dân vũ, các nhạc cụ của dân tộc và một số đồ dùng vật dụng của đồng bào Thổ. Phân tích đánh giá và ghi chép tỉ mỉ, phân loại thành từng mục, từng nhóm để dễ nhận biết. Những điều còn trăn trở, ông tìm đến các nghệ nhân, những già làng để học hỏi.



 Ông Trương Thanh Hải thường xuyên vượt đèo lội suối để tìm hiểu văn hóa Thổ

 
Bên cạnh đó, ông sánh sự giống và khác nhau giữa nét văn hóa các dân tộc Thái, Kinh, Thổ trong vùng để nhận biết những nét đặc trưng văn hóa Thổ. Ông miệt mài như vậy trong suốt hơn 25 năm. Nhiều già Làng thấy ông Trương Thanh Hải có tâm huyết với dân tộc mình nên rất yêu quý và sẵn sàng giúp đỡ ông. Cụ Trương Văn Huê, năm nay 87 tuổi, ở Xóm Mó làm nghề thầy cúng lâu năm, hiểu biết nhiều bài cúng, khấn, đã không ngần ngại chia sẻ “Anh Hải là một người rất nhiệt tình, tìm tòi tất cả phong tục, tập quán của dân tộc Thổ để lưu truyền cho đời sau không những làng Mó và kể cả xã Nghĩa Xuân. Và tôi già làng ở đây cũng hết sức giúp đỡ anh Hải, cũng là một con người nghệ nhân hiếm người theo được”.



Ông say sưa lưu truyền các làn điệu dân ca, dân vũ cho lớp trẻ

 
Hơn 25 năm, ông Trương Thanh Hải đã sưu tầm và biên dịch bảo tồn những kỹ năng trình diễn một số phong tục tập quán của dân tộc Thổ như: Tục cúng  Ma, tục cúng Vía, tục cúng ma Nhà, tục lễ hội bốc Mó, diễn xướng cồng Chiêng; sưu tầm một số bài thuốc dân gian dân tộc Thổ gắn tâm linh chữa bệnh trong dân gian…Tập truyện thơ cổ của dân tộc Thổ: "Chàng Pông Hương và Ả nàng Xờm" ông viết trong hơn 3 năm. Năm 2003, Ông chính là người tham gia thành lập CLB văn nghệ dân gian thuần Thổ xóm Mó và năm 2016 được công nhận là mô hình văn hóa cấp Tỉnh. Ông Đinh Hà Phương, người Xóm Mó, đã gắn bó Câu lạc bộ nhiều năm lại nay cho biết: Từ khi thành lập nay, Câu lạc bộ luôn có sự kèm dạy của ông Hải, chính ông là người giữ lửa cho câu lạc bộ duy trì đều đặc theo thời gian. “Anh Trương Thanh Hải hết sức nhiệt tình, trực tiếp câu lạc bộ, bà con nhân dân xóm Mó chúng tôi. Anh đi sưu tầm khắp nơi những vật dụng, những bài hát, làn điệu cổ mà chúng tôi từng lớp thế này không biết được nhưng mà anh vẫn sưu tầm về dạy cho con cháu, học sinh, thanh niên, phụ nữ trong xã chúng tôi”.





Ông say sưa lưu truyền cách sử dụng cồng chiêng, sáo
 
Lớp trẻ mới lớn nhiều người thấy lạ lẫm với những nét văn hóa bản quê bởi bây giờ có quá nhiều phương tiện giải trí để các em tiếp cận. Để trao truyền cho những thế hệ sau, không quản thời gian ông rang ruổi khắp mọi bản mường nhiệt tình bày dạy cho các em. Bằng sự đam mê và tình yêu bản sắc dân tộc, ông Hải đã truyền lửa để các em biết yêu quý văn hóa cội nguồn Em Nguyễn Thị Hường, xóm Mó, xã Nghĩa Xuân nói “Từ khi có bác Hải đã dạy cho chúng em thì tìm hiểu thêm rất nhiều về bản sắc dân tộc em và em càng yêu cái bản sắc dân tộc mình hơn, em đã học hỏi được rất nhiều và có thể sau này sẽ bày được cho các em nhỏ, tiếp tục lưu truyền bản sắc dân tộc mình và giới thiệu bản sắc dân tộc của mình đi khắp nơi”.

Mới đây, Đoàn ca múa nhạc dân tộc tỉnh Nghệ An đã mời ông Trương Thanh Hải, một nghệ nhân Dân tộc Thổ truyền dạy hàng chục bài hát, làn điệu dân ca dân tộc Thổ, đó là niềm vinh dự về việc bảo tồn văn hóa phi vật thể của một tộc người được các cơ quan văn hóa tỉnh Nghệ An trân quý. Sự kiện mà các đội nghệ thuật của huyện Quỳ Hợp cũng thường xuyên sử dụng các tác phẩm của ông tham gia các hội diễn cộng đồng văn hóa 54 dân tộc Việt Nam và luôn giành giải cao đã chứng minh những công lao xuất sắc của nghệ nhân Trương Thanh Hải. Bà Trương Thị Kim Chi, GĐ Trung tâm văn hóa huyện Quỳ Hợp nói “Nói đến nghệ nhân Trương Thanh Hải chúng ta nghĩ ngay đến sự đóng góp của anh Trương Thanh Hải trong việc khôi phục lại các nếp sống sinh hoạt ngày xưa của đồng bào dân tộc Thổ có những tác phẩm rất hay, rất khó mà kể hết tên tác phẩm. Ngoài ra nữa trong nhiều liên hoan của đồng bào dân tộc thiểu số do tỉnh tổ chức chúng tôi hầu hết nếu như đưa tác phẩm của anh Trương Thanh Hải đi thì chúng tôi đều được đánh giá và đạt giải rất cao”.



 Giờ đây về hưu, ông có nhiều thời gian cho niềm đam mê của mình

 
Giờ đây ông đã có thể thong dong khắp bản trên mường dưới cho niềm đam mê của mình. Ông muốn văn hóa bản sắc Thổ luôn tỏa sáng trong vườn hoa đầy hương sắc của cộng đồng các dân tộc Việt  Nam. Ông thực sự là người hiếm của bản mường.
Tác giả bài viết: Phan Giang
Nguồn tin: Quyhop.gov.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
.
Thống kê truy cập
.
  • Đang truy cập: 23
  • Hôm nay: 2137
  • Tháng hiện tại: 140825
  • Tổng lượt truy cập: 8782585
.