Mùa sắn sượng

Bạt ngàn những nương sắn ở xã Châu Đình.

 
Tuy nhiên giá sắn quá thấp, khiến một thời gian dài cây sắn chỉ được trồng trên nương rẫy. Đất đai được dành cho cây khác có giá trị kinh tế cao hơn, nhất là cây mía. Cây sắn tưởng như đang dần đi vào dĩ vãng. Đâu ngờ bỗng chốc giá sắn bất chợt tăng cao, từ 150 đồng/kg săn tươi năm 2006 nhảy lên 1.500 đồng/kg năm 2009, cho đến năm 2010, sắn đã có giá cực điểm là 2.500 đồng/kg! Rất nhiều hộ gia đình đã có thu nhập khá lên từ những nương sắn tưởng như chỉ để chặt phơi khô và đập bột nuôi lợn là chính! Thế rồi như một “luồng gió mới” thổi qua những vùng đất khô cằn, đồng bào bắt đầu đua nhau trồng sắn. Rất nhiều diện tích các loại cây khác, trong đó có cả cây mía, đã được chuyển sang trồng sắn. Sắn bạt ngàn phủ xanh khắp các đồi núi trọc của xã Châu Đình, Châu Lý, Văn Lợi… Theo thống kê của phòng nông nghiệp huyện, năm 2010 diện tích sắn toàn huyện mới chỉ có 1.295 ha, đến cuối năm 2011 đã lên tới 1795ha, tăng 500ha. Toàn bộ số diện tích sắn của năm 2011 là do tự phát của người dân,  có hộ trồng đến từ 5-6 ha sắn. Thậm chí ở xã Châu Đình, diện tích sắn đã lên đến 300ha; xã Văn Lợi từ 129ha năm 2010 tăng vọt lên 248ha năm 2011…vv! Diện tích sắn ngày càng tăng lên đã khiến người dân ngộ nhận cây sắn bắt đầu trở thành cây “xóa đói, giảm nghèo”...
 

Sắn được bán ngay bên đường QL 48C ở xã Châu Lý.

 
Tuy nhiên, quy luật “cung - cầu” luôn ngự trị trong nền kinh tế thị trường. Tư thương đã triệt để lợi dụng sự tự phát này để đưa giá sắn trở lại “thời kỳ đồ đá”. Giá sắn đang ở đỉnh cao (2300đồng - 2500đồng/kg sắn tươi năm 2010) chợt rớt xuống 1200đồng/kg sắn tươi đầu vụ, cho đến giữa vụ thì giá sắn chỉ còn 800 đồng/kg… và hiện nay (thời điểm chúng tôi viết bài này) thì giá sắn chỉ còn 600đồng/kg mua tại đường cái lớn, nơi có ô tô chở sắn chờ sẵn. Theo nhiều tư thương trực tiếp mua sắn cho biết thì giá sắn có thể còn giảm nữa, bởi các nhà máy, các lò sấy chế biến sắn của ta hình như đã quá tải mà số lượng sắn trên các nương rãy thì vẫn còn đang rất nhiều, nhu cầu bán sắn của đồng bào vẫn cao hơn khả năng thu mua của các cơ sở sản xuất, chế biến sắn, trong lúc ấy hình như thị trường bên kia biên giới cũng đã “bão hòa” với sắn, thu mua rất ít hoặc ngừng hẳn! Trước thực trạng giá sắn bị rớt thảm hại, nhiều gia đình trồng sắn của Quỳ Hợp đang lao đao, không biết phải sử lý ra sao trước diện tích sắn của nhà mình. Có nhiều hộ đã nhổ sắn về chặt nhỏ phơi khô, nhưng do thời tiết không có nắng cho nên sắn có nguy cơ hư hỏng rất nhiều!...
 

Tuy nhiên giá sắn chỉ còn 700 đồng trên 1kg. Bọt bèo vậy  nhưng còn có người mua cho là tốt rồi.

 
Nói chuyện với chúng tôi, chị Vi Thị Mai ở xã Châu Lý đã cay đắng nói thật như đùa: “Sắn năm nay “sượng” lắm cho nên không còn ai mua nữa đâu các anh ạ… sang năm tới không trồng sắn nhiều nữa, chuyển sang trồng cây khác thôi, trồng nhiều sắn quá nó “sượng” không bán được, trồng ít sắn mới chín, mới thơm ngon, lúc ấy giá sắn mới lại cao lên… có đúng không ạ?”!