“Dựa vào rừng” ở Đồng Minh

Như để minh chứng cho lời mình nói, ông Hà Thanh Tâm bộc bạch rằng, Đồng Minh có 127 hộ bà con dân tộc Thái, dù đã tích cực khai hoang, lo thủy lợi, giống mới nhưng diện tích lúa nước của bản cũng chỉ dừng lại ở 9ha và không lo đủ cái ăn cho từng nhà. Vì kế sinh nhai nên bà con lại dắt nhau vào rừng, suốt tháng năm dài hết đốt rẫy làm nương thì chuyển sang khai thác gỗ lậu, gỗ cũng hết thì chuyển sang đốt than... Quan niệm rừng là của chung nên mạnh ai nấy phá, rừng bị khai thác đến cạn kiệt. Hậu quả là toàn bộ 203 ha rừng của bản đều trơ trọi sỏi đá và cây dại.
 
Sống giữa rừng mà rừng tàn kiệt thì quả là ...chí nguy, cái nghèo kiệt của rừng cũng kéo theo cái đói nghèo dai dẳng của rất nhiều gia đình trong bản. Sau nhiều trăn trở, không ít kế sách thoát nghèo đã được đưa ra bàn thảo nhưng đều gặp khó. Bà con dần nhận ra rằng sống giữa rừng, muốn đi lên thì phải dựa vào rừng. Nhiều người trong bản đã đề xuất hướng mở là trồng rừng nguyên liệu, phải dựa vào vốn đất rừng dồi dào của bản mà làm kinh tế. Mọi nhà đi đến thống nhất là phải giúp nhau trồng rừng, trước đây rừng cho gì là nhận lấy, nay phải gửi cây vào đất rừng để mà sinh lợi.

Trưởng bản Hà Thanh Tâm bên những cánh rừng keo lai.

 
Năm 2008 cả bản đồng loạt ra quân trồng rừng, những vùng đất đầy cỏ dại dần nhường chỗ cho cây keo lai. Đến nay sau 3 năm toàn bộ 203ha rừng của bản đã phủ kín keo lai. Không dừng lại ở đó, nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn nhận đất rừng Tổng đội TNXPIII để liên kết trồng rừng. Theo bí thư chi bộ Vi Hồng Lê thì có khoảng hơn 100ha rừng liên kết với Tổng đội cũng đã được trồng trong vài năm qua. Ước tính cả bản hiện có trên 300ha rừng nguyên liệu, theo thời giá hiện nay đã là tài sản không nhỏ, ấy là chưa tính đến dăm bảy năm sau khi đến kỳ khai thác ắt sẽ mang về cho bà con dân bản bộn tiền.
 
Tìm hiểu mới hay cái cách trồng rừng ở Đồng Minh cũng có nhiều cái mới so với nhiều nơi khác. Cái mới đầu tiên đó là triển khai đồng loạt, điều này sẽ giúp giảm thiểu nạn trâu bò phá hại và đỡ rất nhiều chi phí làm rào. Cái mới nữa là liên kết để trồng rừng, đổi công cho nhau, hôm nay trồng rừng cho nhà này, ngày mai trồng rừng cho nhà khác, nhà khá giả giúp nhà khó khăn về cây giống, phân bón... Nhờ cách làm này mà những gia đình như như anh Vi Văn Bốn đã liên kết trồng được 50ha, gia đình anh Vi Văn Hoàn trồng được 20ha và còn rất nhiều gia đình khác nữa đang sở hữu những diện tích rừng trồng rộng lớn.
Chia tay Đồng Minh tôi mãi nhớ câu nói của trưởng bản Hà Thanh Tâm “cái cách dựa vào rừng nay đã khác xưa nhiều lắm”. Từ thay đổi cách nghĩ ấy mà những cánh rừng keo ngút ngát xanh đang trải khắp đường về Đồng Minh. Đồng Minh đang “dựa vào rừng”, màu xanh của rừng đang mang theo hy vọng thoát nghèo và làm giàu từ rừng của bà con dân bản.